X
تبلیغات
رایتل

آموزشی، مذهبی ، تربیتی

قبل از دعا بگو: «یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِین»

«یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِین»
بسم الله الرحمن الرحیم
 همه‌ی انسانها، ذاتاً محتاج و نیازمندند اگرچه آنقدر مال داشته باشند که نتوانند حساب کنند.
 آفریننده‌ی انسانها هم؛ که از حال آنها باخبر است فرمود:‌ «یا أَیُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمید [فاطر/۱۵] اى مردم! این شمایید که به خداوند نیاز دارید و (تنها) خداوند، بى‌‏نیاز و ستوده است».


 
همانطور که در این آیه‌ی کریمه فرمود، نیاز همه به خداوند است و هرچه غیر خداست بنده‌ای بیش نیست؛ چون در آیه‌ای دیگر فرمود: «إِنَّ الَّذینَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ عِبادٌ أَمْثالُکُمْ فَادْعُوهُمْ فَلْیَسْتَجیبُوا لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ صادِقین‏ [اعراف/۱۹۴] آنهایى را که غیر از خدا مى‏‌خوانید، بندگانى همچون خود شما هستند آنها را بخوانید، و اگر راست مى‌‏گویید باید به شما پاسخ دهند (و تقاضایتان را برآورند!)».

 چاره‌ساز بیچارگان!
 پس تنها خداست که نیازها را برآورده می‌کند و بیچارگان را چاره‌ساز است (در قرآن کریم می‌فرماید: «أَمَّن یجُِیبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَ یَکْشِفُ السُّوءَ وَ یَجْعَلُکُمْ خُلَفَاءَ الْأَرْضِ أَ ءِلَهٌ مَّعَ اللَّهِ  قَلِیلًا مَّا تَذَکَّرُون‏ [نمل/۶۲] (آیا آن شریکانی که برای خداوند قرار می‌دهید؛ بهترند) یا کسى که (دعاى) شخص گرفتار را هنگامى که او را مى‌‏خواند، پاسخ مى‌‏دهد و آسیب و گرفتاریش را برطرف مى‌‏سازد، و شما را جانشینان (روى) زمین قرار مى‌‏دهد؟ آیا با خداى یکتا معبودى هست؟ بسیار اندک متذکّر مى‌‏شوید!»).

 و این یک احساس فطری است که وقتی همه‌ی درهای عالم به روى انسان بسته مى‌‏شود و از هر نظر درمانده و مضطر مى‌شود، تنها کسى که مى‌‏تواند قفل مشکلات را بگشاید، و درهاى رحمت به روى انسانهای درمانده بگشاید، تنها ذات پاک خداست و نه غیر او [۱].

  توجه به نیازمند بودن انسان
  اگر به این نیاز، همیشه توجه داشته باشیم دو اثر مثبت، می‌تواند برای ما داشته باشد:
 اول اینکه: گرفتار کبر و غرور نمی‌شویم و متوجه می‌شویم که هرچه در ظاهر داریم امانت خداوند نزد ماست و از خود چیزی نداریم و در هر حال به خداوند نیاز داریم.
 و دوم اینکه:‌ دست نیاز به غیر خداوند دراز نمی‌کنیم و طوق بندگی غیر خداوند را بر گردن نمی‌نهیم [۲].
 
 گفتن «یا ارحم الراحمین» و فرشته‌ای به نام اسماعیل
 بعد از روشن شدن اینکه انسان در هر حالی به خداوند، نیاز دارد، این می‌ماند که چطور، نیازهایش را از خداوند بخواهد؟
 آداب و شرایط‌ دعا،‌ در روایات و کتابهای مختلف بیان شده است [۳] و هرچه بتوانیم،‌ این آداب و شرایط را رعایت کنیم به اجابت دعا نزدیکتر می‌شویم.

  بعضی از اذکار، هم وقتی به این آداب و شرایط،‌ ضمیمه شود،‌ تأثیر دعا؛‌ بهتر می‌شود؛ مانند ذکر «یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ»، که در روایتی تأثیر گفتن این ذکر، قبل از دعا را بیان کرده است:
  امام صادق (علیه السلام) در این مورد می‌فرمایند:‌ «إِنَّ لِلَّهِ مَلَکاً یُقَالُ لَهُ إِسْمَاعِیلُ سَاکِنٌ فِی السَّمَاءِ الدُّنْیَا إِذَا قَالَ الْعَبْدُ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ سَبْعَ مَرَّاتٍ قَالَ إِسْمَاعِیلُ قَدْ سَمِعَ اللَّهُ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ (سَلْ حَاجَتَکَ) [۴] همانا براى خداوند فرشته‌‏اى است که به او اسماعیل مى‏‌گویند و او در آسمان دنیا ساکن است هرگاه بنده هفت‌بار بگوید یا ارحم الراحمین، اسماعیل مى‌‏گوید: خداوند که ارحم الراحمین است صدایت را شنید حاجتت را از او بخواه».

 و در روایتی دیگر؛ آن حضرت فرمود: «کَانَ أَبِی إِذَا لَجَّتْ بِهِ الحَاجَةُ یَسْجُدُ مِنْ غَیْرِ صَلاةٍ وَ لَا رُکُوعٍ ثُمَّ یَقُولُ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ سَبْعَ مَرَّاتٍ ثُمَّ یَسْأَلُ حَاجَتَهُ ثُمَّ قَالَ مَا قَالَهَا أَحَدٌ إِلَّا قَالَ اللَّهُ تَعَالی هَا أَنَا أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ سَلْ حَاجَتَکَ [۵] وقتی حاجتى پدرم را در فشار می‌گذاشت بدون نماز و رکوع سجده میکرد سپس هفت‌بار می‌گفت: «یا ارحم الرّاحمین» سپس حاجتش را از خدا مى‏‌خواست، سپس فرمود: هیچ کس هفت‌بار این سخن را نمى‌‏گوید مگر این که خداوند بلند مرتبه مى‌‏فرماید: بله منم ارحم الرّاحمین حاجتت را بخواه».

 اذکاری که هنگام دعا؛ سفارش شده
 همچنین امام صادق (علیه السلام) فرمود: «مَنْ قَالَ: یَا رَبِّ یَا رَبِّ، حَتَى یَنْقَطِعَ نَفَسُهُ قیلَ لَهُُ: لَبَّیْکَ، مَا حَاجَتُکَ؟ [۶] کسی که بگوید: یَا رَبِّ یَا رَبِّ، تا نفسش قطع شود به او گفته می‌شود: لَبَّیْکَ، حاجتت چیست؟».
 و از امام صادق (علیه السلام) روایت شده در مورد کسی که ده‌مرتبه بگوید: «یا الله یا الله» به او گفته می‌شود: لبیک بنده‌ی من حاجتت را بخواه تا به تو عطا شود». [۷]
و آن حضرت در روایتی دیگر فرمود: «مَنْ قَالَ: یَارَبِّ یَاأَللهُ یَارَبِّ یَاأَللهُ، حَتَى یَنْقَطِعَ نَفَسُهُ قیلَ لَهُُ: لَبَّیْکَ، مَا حَاجَتُکَ [۸] کسی که بگوید: «یَارَبِّ یَاأَللهُ یَارَبِّ یَاأَلله» تا نفسش قطع شود به او گفته می‌شود: لَبَّیْکَ، حاجتت چیست؟».
 همچنین در روایتی دیگر فرمود: «لَا یَزَالُ الدُّعَاءُ مَحْجُوباً حَتَّى یُصَلَّى عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ [۹] پیوسته دعا محجوبست (و میانه آن و استجابتش حجاب و پرده‌‏اى حائل است) تا بر محمد و آلش صلوات فرستاده شود (که آنگاه پرده و حائل برطرف شود)».

 تأثیرات دعا
 البته باید این را هم در نظر بگیریم که دعا به خودی خود،‌ عبادت است [۱۰] و اگر دعایی مستجاب نشود؛ یا در حقیقت دعا نیست، چون دعا به معناى طلب خیر است و بسیارى از خواسته‏‌هاى ما شرّ است نه خیر؛ یا مشابه آن مستجاب مى‏‌شود و یا اثر دعا در آینده‏‌ى خود انسان یا خانواده و نسل او یا در قیامت نتیجه مى‌‏دهد و فورى مستجاب نمى‌‏شود [۱۱]

 پی‌نوشتها:
 [۱]. با استفاده از تفسیر نمونه، ج۱۵، ص۵۱۷
 [۲]. همان، ج۱۸، ص۲۲۱
 [۴]. وسائل‌الشیعة، ج۷، ص۸۸
 [۵]. همان
 [۶]. همان
 [۷]. روی عن الصادق ( علیه السلام ) فِی‌ مَنْ قَالَ: یَا الله یا الله عَشْراً، قِیلَ لَهُ: لَبَّیْکَ عَبْدِی سَلْ حَاجَتَکَ تُعْطَهُ «وسائل‌الشیعة، ج۷، ص۸۷»
 [۸]. اصول‌کافی، ج۲، ص۵۲۰
 [۹]. همان، ص۴۹۲
 [۱۰]. همان، ص۴۶۷ - بحار‌الانوار، ج۹۰، ص۳۰۲
 [۱۱]. با استفاده از تفسیر نور، ج۱۰، ص۲۷۹

 

تاریخ ارسال: سه‌شنبه 5 آذر‌ماه سال 1392 ساعت 08:12 ب.ظ | نویسنده: کامبیز نادعلی (محب علی) | چاپ مطلب
نظرات (0)
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیک :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد